Hamilelikte görülen mide bulantılarının sebepleri nelerdir?

 

Bulantı ve kusmaların en önemli nedeni, gebeliğe bağlı mide bağırsak sistemindeki değişikliklerin meydana gelmesidir. Gebelik hormonların etkisiyle sindirim sisteminin çalışması yavaşlar. Böylece, midenizin boşalması gecikir ve yiyecekler sindirim sisteminden daha yavaş boşalır. Bunun sonucunda da hazımsızlık, şişkinlik ve bulantı hissi gibi şikayetler görülebilir.

 

Bulantı ve kusmalar genellikle gebeliğin 2.ayında (4-8 haftası) başlamakta ve 4.ayda (14-16 hafta)azalmakta ve tamamen bu şikayetler geçebilmektedir. Ender olarak da bazı kadınlarda hamilelik boyunca sürebilmektedir.

 

Gebelik öncesinde ülseri olanlar , bulantı ve kusmalar daha uzun süreli olabilmektedir. Genelde ilk gebeliklerde , genç kadınlarda ve ikiz gebeliklerde daha şiddetli olabilmektedir.

 

Bulantı ve kusmaların azalması için neler yapılabilir?

 

*Sabah uyandığınızda bulantınız varsa yataktan kalkmadan kuru şeyler (kraker, galeta vs.) atıştırmanız bulantınızı hafifletebilir. Yataktan ani şekilde kalkmayın. Yavaş yavaş doğrulun .

 

*Yağsız tost ve bisküvi yemeniz (özellikle zencefilli bisküvi. Zencefil kusmayı önleyici etkiye sahiptir) faydalı olabilir.

 

*Gün içinde daha sık ve küçük öğünler şeklinde beslenin. Yemek esnasında az sıvı alın. Bulantınızın artmaması için midenin tamamen boş ve dolu olmamasına dikkat edin.

 

*Beslenirken kuru, yağsız, katı ve tuzlu gıdalar tüketmeniz bulantınızı hafifletebilir.

 

*Hoş olmayan koku ve yiyeceklerden uzak durun. Özellikle hoşunuza gitmeyen yemek kokularından ve ağır parfümlerden kaçının.

 

*Tüm önlemlerine rağmen bulantınız geçmiyorsa doktorunuza başvurun. İlaç tedavisi verebilir. Bulantı ve kusmalarınız çok şiddetli ve beslenmenizi aşı şekilde engelliyorsa kısa bir süre hastaneye yatıp serum ile beslenmeniz gerekebilir.

 

Mide yanması nelere bağlı oluşmaktadır?

 

Mide yanmasının en sık sebebi, mide içeriğinin yemek borusuna doğru geri kaçmasıdır. Bunun sonucun da mide asitleri yemek borusunu tahriş eder ve yanma olayı meydana gelir. En büyük nedeni büyüyen rahmin mideyi yukarı doğru itmesidir. Diğer bir neden de mide ile yemek borusu arasındaki büzücü kas yine gebelikte artan progesteron hormonu etkisiyle gevşemekte ve mide asit içeriği yemek borusuna geçerek yanma şikayetine yol açmaktadır.

 

Mide yanmasına karşı neler yapılabilir?

 

İlk önce midenizin boş kalmamasına ve çok dolmamasına dikkat edin. Az ve sık beslenin. Öğün sayınızın 5 ya da 6 olmasına özen göstermelisiniz. Öğünlerde mide asidini artıracak gıdalardan (acılı ekşili,baharatlı,yağlı,asitli)tüketmeyin. Fazla miktarda çay , kahve ve çikolatadan uzak durun. Yatmadan önce iki saat bir şey yememeye dikkat edin. Akşam yemeğinin hafif şekilde yaparsanız lgece mide yanmalarınız azalmaktadır. Ayrıca başınızı hafif yükselterek uymanız (başınızın altına iki yastık koyarak ) mide yanması şikayetinizi azaltabilir. Her şeye rağmen mide yanmanız çok fazla ise doktorunuzun tavsiyesi ile asit giderici (antiasit) ilaçlar kullanabilirsiniz.

 

Bacaklarda niçin kramplar oluşur, geçmesi için ne yapıla bilir ?

 

Kramplar, genelde gebeliğin son aylarında daha sık görülür. Bacak kramplarının kesin nedeni olmamakla birlikte genel olarak buna kalsiyum ve magnezyum azlığının sebep olduğu tahmin edilmektedir. Özellikle bu dönemde kalsiyum ve magnezyum zengini ( süt ve süt ürünleri, badem, yaş ve kuru incir , ıspanak vs.)besinler tüketmek önemlidir.

 

Kabızlık niçin oluşur, geçmesi için ne yapıla bilir ?

 

Kabızlık, gebelikte en sık görülen problemlerden biridir. Meydana gelmesinin en önemli nedeni, sindirim sisteminin genel olarak yavaşlaması ve büyüyen rahmin bağırsakların son kısmına baskı yapmasıdır. Ayrıca kabızlık gebeliğin sonlarına doğru basur (hemoroid) ve makatta çatlama (anal fisur) oluşumunu da arttırmaktadır. En önemli kabızlıktan korunma yolu ve tedavisi lifçe zengin yiyeceklerle (taze sebze ve meyv , kepekli gıdalar ) beslenme ve bol sıvı tüketmektir. İçtiğiniz ılık bal şerbeti (sıcağa yakın suya bal ilave edip eritin. Üzerine bir iki damla limon sıkın )kabızlık sorunu ortadan kaldırmakla kalmayıp karın bölgenizi yumuşatacaktır. Ayrıca varsa gaz probleminize ve buna bağlı gaz sancılarına da iyi gelecektir. Günlük yapacağınız yürüyüşler ve ihtiyaç duyduğunuz anda hemen tuvalete gitmeni , sorununuzu çözmede yardımcı olacaktır.

 

Gebelikte basur (hemoroid ) niçin oluşur ?

 

Hemoroid, makatta toplar damarların genişlemesi sonucu kanın o bölgede toplanmasıdır. Gebelik hormonlar , rahmin büyümesiyle ve bu bölgedeki damarlara yapılan basınçtaki artma , kabızlık ve kilo artışı hemoroid oluşumunu arttırmaktadır. En sık yaşanılan problemler makatta ağrı, kanama, kaşıntı ve akıntıdır.

 

Bel ve sır bölgesinde ağrılar niçin oluşur , ne yapılabilir?

 

Gebelik sırasında kalça bölgesindeki kemiklerin arasındaki eklemler yumuşayıp gevşer ( bebeğin doğum sırasında buradan geçebilmesine hazırlık için). Gebeliğin ilerleyen safhalarında rahim ağırlığı artarak vücudun ağırlık merkezi yer değiştirir. Bunun sonucu olarak vücut şekliniz (duruşunuz) ve yürüme şekliniz değişir. Bu ağırlık merkezindeki değişiklikler sırt ağrılarına neden olur.

 

*Gebeliğin başından itibaren alçak topuklu ayakkabılar giymeyen çalışın. Yüksek topuklu ayakkabılar kadar düz tabanlı ayakkabılar da bel ağrılarına neden olabilmektedir.

 

*Şikayetlerinizi en aza indirmek için oturmanıza , kalkmanıza ve yürümenize dikkat edin. Mümkün olduğunca otururken ve yürürken dik durun.

 

*Otururken belinizi küçük ve sert yastıkla destekleyin. Beliniz ile koltuk arasında boşluk kalmasın.

 

*Çok uzun süre oturmaktan ve uzun süre ayakta kalmaktan kaçının.

 

*Ağır yük kaldırmaktan kaçının ve her fırsatta uzanarak dinlenmeye çalışın.

 

Kasıklarda hissedilen ağrılar niçin oluşur?

 

İlerleyen gebeliğe bağlı olarak kasıklarda ağrılar görülebilir. Bunun nedeni, genişleyene rahim kasları ile rahimin çevresindeki bağ dokunun gerilmesidir. Kasık bölgesindeki ağrıların, bebeğiniz ve sizin için bir zararı yoktur. Ancak bu şikayetleriniz sizi çok rahatsız ediyor ve uzun sürüyorsa bunu mutlaka doktorunuza bildirin. Şiddetli kasık ağrıları, erken gebelik haftasında dış gebelik ve düşüğün, ilerleyen gebelikte ise erken doğumun habercisi olabilir.

 

Ayaklarda şişliklerin oluşması normal midir?

 

Anne adaylarının çoğu ayak bilekleri, ayaklar ve ellerde gebeliğin ilerleyen aylarında şişme görülebilir. Bu ödem veya sıvı birikimi olarak bilinir. Gebelik hormonları, artmış kan basıncı ,dolaşan kan hacmindeki artma ve artan vücut büyüklüğünün bacaklara fazla basınç yapması sonucu oluşur.

 

Ödemden korunmak için neler yapılabilir?

 

*Uzun süre aynı pozisyonda olmaktan, ayakta durmaktan ve oturmaktan kaçının.

 

*Mümkün olan her an ayaklarınızı yukarı kaldırarak dinlenin.

 

*Düzgün egzersiz, şişlerin inmesine yardımcı olabilir.

 

*Az topuklu ayakkabılar kullanmaya dikkat edin.

 

*Uzun süre dizler bükülü olarak seyahat etmeyin.

 

*Uzun süreli uçak yolculuklarında saat başı kalkıp dolaşın.

 

*Elinizdeki, ayaklarınızdaki, yüzünüzdeki el ve ayak bileklerinizdeki şişliğe yüksek tansiyon eşlik ediyorsa hemen doktorunuzla görüşmelisiniz.

 

Vajinal mantar enfeksiyonu nedir?

 

Daha çok Candida albicans türü mantarın , vajen yüzündeki hücrelere yapışıp yayılması ile oluşan bir enfeksiyondur. Akıntı ve kaşıntı ile kendini belli eder.

 

Gebelikte, vajinal mantar enfeksiyonu niçin daha çok görülür?

 

Gebeliğin son üç ayında hücresel bağışıklığın azalması , dolaşımdaki östrojen ve progesteron hormon seviyelerinin artması , mantar enfeksiyonunun oluşumunu kolaylaştırmaktadır.

 

Vajinal mantar enfeksiyonlarının en sık görülen belirtileri nelerdir?

 

Genital bölgede kaşıntı ve beyaz peynire benzeyen beyaz akıntı en sık görülen belirtilerdir. Vajende ağrı , yanma şikayetleri ,ağrılı cinsel ilişki görülebilir. İdrarın genital bölgeye değmesi sonucu yanma hissi oluşabilir.

 

Korunmak için neler yapılabilir?

 

*Tercih edilen iç çamaşırları mutlaka pamuklu olmalı,

 

*Sık iç çamaşırı değiştirilmeli,

 

*Bölgenin sürekli kuru olmasına dikkat edilmeli,

 

*Genital bölgede ısı ve nem artışına neden olan sıkı ve naylon giysiler kullanılmamalı,

 

*Yaz aylarında ıslak elbise ile uzun süre kalmamalıdır.

 

Beslenme

 

Hamilelik boyunca kaç kilo alınmalıdır?

 

Gebelikte alınacak kilo miktarı, gebe kalmadan önceki kilonuza göre belirlenir. Ne kadar fazla kilo almış olursanız olun, gebelik boyunca diyet yapmanız uygun değildir. Ancak şeker ve yağ içeriği düşük olan besinlerle öğünlerinizi düzenleyebilirsiniz. Ayrıca kendinize günde üç öğün yerine 5-6 küçük öğün hazırlanmanız sizin için daha iyi olacaktır.

 

Gebelikte durumunuza göre önerilen kilo alımı şöyledir;

 

Zayıf (BKİ <20) 12-18kg

 

Normal kilolu (BKİ=20-25) 11-16kg

 

Hafif şişman (BKİ=25-30) 6,5-11kg

 

Şişman, obez (BKİ>30) 6,5kg

 

İkiz gebeliği olanlar 15-20kg

 

Hamilelik döneminde çay içilebilir mi?

 

Çay içindeki maddeler demir emilimini azaltarak kansızlığa yol açabilir. Ayrıca çay ve kahvenin idrar sökücü etkisi, yemeklerde aldığınız kalsiyumun da gereksiz yere atılmasına neden olabilir. Bu nedenlerle, hamilelik boyunca çay ve kahve tüketmemeye özen göstermelisiniz. İçecekseniz de yemeklerden 2-3 saat sonra içmeniz daha uygun olur. Kafein, başta çay , kahve , çikolata ve kolalı içeceklerde bulunur. Gebelikte önerilen doz, en fazla iki fincan kahve ve buna eş değer olmasıdır. Erken doğum riskinde artış, bebekte gelişim geriliği, doğmuş bebekte huzursuzluk , ani bebek ölümü uykusuzluk ,solunum bozuklukları gibi sorunlar alınan kafein dozunun yükselmesiyle artabilmektedir.

 

Sürekli ilaç tedavisi gerektiren hastalığı olanla , gebelikte ne yapmalıdır?

 

Yüksek tansiyon, kalp hastalığı ,sara gibi rahatsızlığı olan kişiler doktora muhakkak bilgi vermelidirler. Doktor ilaç değiştirip gebelikte kullanılabilen farklı bir ilaç verebilir veya ilacın dozunu azaltabilir. Bu tür ilaçlar, gebeliğin ilk döneminde (siz henüz hamile olduğunuzu fark etmeden )kullanıldığında düşük olmasına veya bebeğinizin sakat doğmasına neden olabilir.

 

Gebelikte kansızlık niçin görülür ve ilaç kullanılması gerekli midir?

 

Annenin normal zamanda besinlerden karşıladığı demir miktarı, bu dönemde genellikle yeterli gelmez. Gebelik döneminde, kansızlık görülen annelere demir takviyesi verilmektedir. Bebeğin ihtiyacının karşılanırken annede kansızlık görülmemesi için dışarıdan tablet ( kan hapı ) şeklinde ya da şurup olarak (kan şurubu) demir takviyesi yapılır.

 

Gebelikte bilgisayar kullanılır mı?

 

Bilgisayar ile çalışmaya bağlı oluşabilecek negatif etkiler uygun şekilde ayarlanan çalışma saatleri molalar ile rahat koltuk ve masalar, belden destekletici yastıklar ile en aza indirilebilir. Çalışırken 1-2 saatte bir 10 dakika ara verilmelidir. Bu molada ayağa kalkıp dolaşmak, biraz hareket etmek iyi olur. Bilgisayar monitörün arka kısmında bulunmamak gebe kişi için faydalı olur. Tüm bu önlemler alındığında gebelik esnasında bilgisayar kullanılabilir.

 

Gebelikte cinsel ilişki sakıncalı mıdır?

 

Sağlıklı bir gebelikte (erken doğum ve düşük riski yoksa, plesanta normal yerleşimli ise, eşler cinsel yolla bulaşan hastalık taşımıyorlarsa), gebeliğin son ayına kadar olan sürede cinsel ilişkiyi engelleyecek herhangi bir neden yoktur. Ancak ilişki sonrası karın ve kasık ağrısı veya kanama şikayeti olanların ilişkiden kaçınmaları gerekir.

 

Gebelikte diş tedavisi yapılabilir mi?

 

Hamilelik döneminin ilk üç ayı hariç (çok mecbur kalmadığında)diş çekimi ve her türlü tedavi mümkündür. Ancak annenin zararına olacak bir durum söz konusu değilse tedavinin doğum sonrasında yapılması daha uygun olur.

 

Kan uyuşmazlığı ( Rh uyumsuzluğu) nedir?

 

Annenin ve babanın kan gruplarından yola çıkarak, oluşacak bebeğin kan grubunun anne kanıyla uyumsuzluk göstermesine kan uyuşmazlı denilir. ( Anne Rh (+) , bebeği Rh (-) ise kan uyuşmazlığı meydana gelir). Anne adayı Rh (+) ise ya da hem kendi hem de eşi Rh(-) ise bir sorun yoktur. Ama anne adayı Rh(-) , baba Rh (+) ise, bu anne adayı, bebeğin ile kan uyuşmazlığı yaşayabilir. Gebeliği dikkatle takip edilmelidir.

 

Rh (-) olan anne adayı ne yapmalıdır?

 

Kan uyuşmazlığının tedavisinde amaç, anneninRh pozitiflere karşı antikor oluşmasını engellemektedir. Bu nedenle kan grubu Rh (-) , eşi Rh(+) olan gebelere 28.haftada anti-D iğnesi yapılır. Doğumdan sonra da bebeğin kan grubu pozitif ise ilk 72 saat içinde yeniden anti-Dyapılır.

 

Bebeğin hareketleri ne zaman hissedilir?

 

Daha önce doğum yapmamışsanız 16. Hafta civarı bebeğinizin hareketlerini hissedebilirsiniz. Bu ilk gebeliğiniz ise 18-21 haftalar arası hareketleri hissedebilirsiniz.

 

Bebeğin cinsiyeti ne zaman belli olur?

 

Yumurtanın ilk döllendiği anda bebeğinin cinsiyetinin ne olacağı bellidir. Ancak bunun görünür olması 14.gebelik haftasından sonra mümkün olur.

 

Gebelikte yapılan ultrasonun bebeğe bir zararı olur mu?

 

“Ultrasound” insan kulağının duyamayacağı ses dalgalarıyla çalışmaktadır. Bugüne kadar ses dalgalarının insana verdiği bir zarar tespit edilmemiştir. Bu nedenle, gebelik döneminde güvenle kullanılabileceği söylenebilir.

 

Anne adayları hamileliklerinin hangi aylarında tatile veya yolculuğa çıkabilirler?

 

Anne adayları erken gebelikte düşük riski veya kanaması yoksa, ilerleyen aylarda da erken doğum riski yoksa tatile çıkabilirler.32.haftadan sonra uçak ile 37.haftadan sonra ise seyahat etmemeleri önerilir.

 

Yolculukta anne adayının dikkat etmesi gerekenler nelerdir?

 

Uzun yolculuklarda 2-3 saatte mola vermek , bu aralarda yürümek , sarsıntısız seyahat etmek ve uzun süre aç susuz kalmamak gerekmektedir.

 

Anne adayları denize girebilir mi?

 

Anne adayları için ideal sporlar yürüyüş ve yüzmedir. Yüzme sporu, vücudun tüm adale sistemini çalıştırarak dolaşım sistemi üzerinde olumlu etki oluşturur. Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, suyun temizliğinde emin olmaktır. Temiz olmayan sular, genel olarak enfeksiyona neden olabilmektedir. Yüzerken uzun süre değil, dinlenerek yüzülmeli, yorulmamalı ve aynı pozisyonda yüzmemeye dikkat edilmelidir.

 

Sezaryen olan kişilerin karnındaki değişikliler aynen kalır mı?

 

Gebelik süresince bebeğin büyümesiyle birlikte anne adayının karın bölgesindeki cilt oldukça genişler. İster normal doğum yapılsın ister sezaryen ile doğum yapılsın karın cildi (iç karın) , doğum sonrası uzun bir süre gevşek kalır. Normal doğum yapan anneler daha kısa sürede ayağa kalkıp normal yaşama döndüklerinden karın cildi kendini daha kısa sürede kendini toplar. Ancak sezaryen yapanların karınlarının kalıcı olduğu doğru değildir. Sezaryenle doğum yapan annelerin karın bölgesinin normale dönmesi için daha uzun süre ve egzersizler gerekebilir.

 

Sezaryen ile doğum yapanlar daha çok acımı çeker?

 

Sezaryen bir ameliyattır. Bu nedenle ağrı kaynakları normal doğuma göre daha fazladır. Sezaryende, karın içine girildiğinde bağırsaklar hava ile temas ederler. Bunun sonucu hareketlerin yavaşlar ve gaz sancıları ortaya çıkabilir. Ancak erken dönemde ayağa kalkıp yürüyerek ve doktorun önerdiği gaz önleyici ve giderici ilaçları kullanarak bu sorunun daha az yaşanması sağlanabilir. Sezaryen esnasında bebeğe ulaşmak için çok sayıda katmana kesi atılır. Bu her kesi, ayrı bir ağrı kaynağı olabilir. Ağrı giderme yöntemleri oldukça ilerlemiş olduğundan bu ağrıların katlanılabilir hale getirmesi mümkündür.